1. Çevremizde Sayısız Madde Vardır

 Madde, kütlesi ve hacmi olan her şeye denir. Çevremizde sayısız denecek kadar çok madde vardır. Bitkiler, hayvanlar, dağlar, insanlar, demir, altın, gümüş, hava gibi pek çok şey maddeye örnektir.

Her maddenin;
 Görülebilir, hissedilebilir ve ölçülebilir özellikleri vardır.

1. Maddeyi Niteleyen Özellikler

Maddelerin varlığını duyu organlarımızla (kulak, göz, burun, dil, deri) algılarız. Maddeleri, duyu organlarımızla tanıyıp niteleriz. Maddeler, elle tutulabilir, gözle görülebilir ve hissedilebilir özelliklerine sahiptir.

2- Nitelemek Ne Demek?

Çevremizde maddeleri duyu organlarımızla tanırız. Duyu organlarıyla yapılan incelemeler sonucunda maddeler nitelenebilir.

Maddeyi nitelerken zıt anlamlı özellikler kullanılır. Saydam ya da opak olma, sert ya da yumuşak olma, esnek ya da berk olma maddeleri nitelemek için kullanılan zıt özelliklerden bazılarıdır.

 

a)Saydamlık- Opaklık 

Işığı geçiren maddeler saydam, ışığı geçirmeyen maddeler ise opak(saydam olmayan)tır. Işığı kısmen geçiren maddelere yarı saydam madde denir.

Cam bardak, otomobil camı ve pencere camı saydam maddelerdir.

Duvar, tahta kapı ve metal tencere opak maddelerdir.

Bulut, buzlu cam ve yağlı kâğıt yarı saydam maddelerdir.

 

    

b) Parlaklık- Matlık

Işığı yansıtan maddeler parlak, yansıtmayan maddeler ise mat görünür.

Altın, gümüş, elmas, ayna ve çelik parlak maddelerdir.

Toprak, kömür, kum ve odun mat maddelerdir.

c) Sertlik- Yumuşaklık 

Maddeler farklı sertliğe sahiptir. Bazı maddeler kolayca çizilebilir ve şekil verilebilir. Çeşitli nesneler kullanılarak şekil verilebilen maddeler yumuşaktır. Kolayca şekil verilemeyen maddeler ise serttir.

Pamuk, oyun hamuru, sünger ve silgi yumuşak maddelerdir.

Demir, çelik, altın, elmas ve taş gibi maddeler serttir.

d) Esneklik- Berklik

Bazı maddelere uygulanan kuvvet ortadan kalkınca, madde eski şekline döner. Bu tür maddelere esnek madde adı verilir.

Kuvvetten dolayı şeklinde değişiklik olmayan ya da şekil değişikliği kalıcı olan maddelere ise berk madde adı verilir.

Sünger, paket lastik ve tükenmez kalem yayı esnek maddedir.

Demir çivi, kalem ve teneke kutu ise berk maddelerdir.

e) Suyu Çekenler- Çekmeyenler

Toprak, sünger, kumaş, pamuk ve kâğıt gibi maddeler suyu çeker.

Plastik, naylon ve metal maddeler suyu çekmez.

 

f) Suda Batma Ve Yüzme

Maddeler cinslerine göre suda batar ya da yüzer. Maddenin suda batması ve yüzmesi maddenin kütlesine bağlı değildir.

Metaller, küçük taşlar ve kum suda batar. Ancak büyük kütleli ağaçlar suda yüzer. Suda batma ve yüzme maddenin cinsine bağlıdır.

g) Saydamlık Ve Kırılganlık

Dış etkilere karşı dayanıklı maddeler sağlam, dayanıklı olmayan maddeler ise kırılgandır.

Sertlik yönüyle demir çivi ve porselen birbirine benzer ancak çekiçle vurulduğunda porselen kırılır, çivi ise kırılmaz.

Metalden yapılmış cisimler sağlamdır. Cam, porselen, çömlek ve plastik gibi maddeler kırılgandır.

h) Mıknatısla Çekilme Özelliği

mıknatıs resimleri

Demir, çelik, nikel ve kobalt gibi maddelerden yapılmış cisimler mıknatıs tarafından çekilir. Diğer maddeleri mıknatıs çekmez.

Çelik toplu iğne ve demir çiviyi mıknatıs çeker.

Plastik tarak, kürdan, cam bardak ve taş mıknatıs tarafından çekilmez.

I) Pürüzlü Ve Pürüzsüz

Cisimlerin yüzeyine parmağımızın ucuyla dokunduğumuzda pürüzlü ya da pürüzsüz olduğunu anlarız.

Ağaç kabuğu, halı ve duvar pürüzlüdür.

Çelik tencere, pencere camı ve bilgisayar ekranı pürüzsüzdür.

3. Maddenin Nitelikleri ve Kullanım Alanları

Her maddenin kendine özgü özellikleri vardır. Maddelerin özellikleri ile günlük hayatta kullanımları arasında önemli bir ilişki vardır. Örneğin;
Kışlık botlarımız deri yerine kumaştan yapılıyor olsaydı yağmurlu-karlı günlerde ayaklarımız ıslanırdı.
Yemek pişirilen tencereler çelik yerine plastik veya tahtadan yapılsaydı, ateşin üstüne konulan tencere yanardı.
Evimizdeki ya da sınıfımızdaki pencerelerde cam yerine demir kullanılsaydı Güneş ışığı içeri giremezdi.
Bu gibi nedenlerden dolayı, günlük hayatta bir madde kullanılırken onun sahip olduğu özellikler dikkate alınarak yapacağımız iş için en uygun özellikteki madde seçilmelidir.

4. Nesneleri Sınıflandırmak Kolay Mıdır?

Nesneler kullanıldıkları yere göre cisim, eşya, malzeme, alet gibi farklı isimler alırlar. Bu nedenle, nesneleri sınıflandırırken kesin sınırlar çizilmemelidir.
Sandalyenin ağaç kısmı berk, ama çelik ayakları daha berktir. Bıçak esnek olabilir ama sünger daha esnektir. Bu nedenle maddeleri nitelerken kesin sınırlar çizilmemelidir. Bilim insanları, maddeyi nitelerken özelliklerine kesin sınırlar koymaz.
Atatürk de sorunları akıl ve bilim ile çözmek gereği üzerinde durmuştur. Ona göre akıl ve bilime dayanan uygarlık yolu toplumlar için temel yaklaşım olmalıdır. Bu nedenle bizlerin de bilimle iç içe olmamızı istemiştir.

5. Madde, Cisim, Malzeme, Eşya, Alet

Madde, hacmi ve kütlesi olan her şeye denir. Örn: demir, altın, gümüş, tahta…

Cisim, maddenin şekil almış haline denir. Örn: masa, sandalye, kalem, bilezik, yüzük, pencere, bardak…
NOT: Her cisim aynı zamanda bir maddedir. ama  her madde aynı zamanda bir cisim değildir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: